Związek zawodowy to rodzaj organizacji społecznej zrzeszająca na zasadzie dobrowolności ludzi pracy najemnej. W zasadzie powinna być to jednostka niupolityczniona.

Podstawowym zadaniem związków zawodowych jest obrona interesów pracowników i działanie na rzecz poprawy ich sytuacji ekonomicznej i społecznej.Związki próbują więc przeciwdziałać zwolnieniom, kontrolują przestrzeganie kodeksu pracy przez pracodawców, zabiegają o wyższe pensje i lepsze warunki pracy dla pracowników. Często prowadzą również działalność samopomocową (np. fundusze strajkowe), edukacyjną (np. kursy przekwalifikowujące) i oświatową (np. kampanie informacyjne o prawach przysługujących pracownikom).

W Polsce związek zawodowy powołuje co najmniej 10 osób, którym prawo nadaje taką możliwość (w praktyce każdy obywatel Polski za wyjątkiem osób pozbawionych praw obywatelskich). Zanim zostanie dokonana rejestracja członkowie związku muszą uchwalić statut, wybierany jest także komitet założycielski. Następnie składany jest wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym.