NBP - Narodowy Bank Polski
Narodowy Bank Polski - to polski bank centralny. Którego głównym celem działalności jest emisja pieniądza i dbałość o wartość złotego poprzez utrzymanie inflacji na poziomie korzystnym dla gospodarki narodowej, a także czuwanie nad stabilnością polskiego systemu finansowego.
Przez ostatnie lata narosło wiele kontrowersji związanych z ta instytucją mimo to pozostaje wąznym filarem stabilizacji polskiej gospodarki.
Poprzednikiem NBP był Bank Polski, utworzony 20 stycznia 1924 r. (a faktycznie działający od 28 kwietnia 1924 r.). Narodowy Bank Polski rozpoczął działalność w 1945 r. Początkowo funkcjonował jako bank państwowy pod nadzorem ministra skarbu. Aż do końca lat 80. zajmował się działalnością ogólnobankową: był monopolistą nie tylko w dziedzinie emisji pieniądza, ale także udzielania kredytu i gromadzenia oszczędności. Po upadku systemu komunistycznego wydzielone zostały z niego banki regionalne i komercyjne, a sam NBP zajmuje się tylko emisją pieniądza i polityką monetarną państwa (funkcja monetarna) oraz nadzorem ostrożnościowym nad bankami (funkcja nadzorcza). W 1995 r. NBP przeprowadził denominację złotego.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. zapewnia NBP mocną pozycję w systemie instytucji publicznych.
Organami NBP są: prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej oraz zarząd NBP. Prezes NBP jest powoływany na 6-letnią kadencję przez Sejm na wniosek Prezydenta. Ta sama osoba może być prezesem NBP nie więcej niż dwukrotnie. 22 grudnia 2000 roku Sejm na prezesa NBP wybrał Leszka Balcerowicza. Jego poprzedniczką na tym stanowisku była Hanna Gronkiewicz-Waltz. Prezes NBP w swej działalności jest apolityczny, czyli nie może należeć do żadnej partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności politycznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu. Prezes może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu i Rady Ministrów. W imieniu Rady przedstawia tym organom kwartalne informacje o bilansie płatniczym oraz roczne bilanse należności i zobowiązań płatniczych państwa. Ponosi odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu.
